Categoriën

Eetstokjes (箸)

Bij de Japanners is het gebruikelijk om met stokjes te eten. De eetstokjes rusten met de punt op een hashioki (legger). Ze liggen evenwijdig aan de tafelrand met de punten naar links. De stokjes zijn handig om mee te eten, maar het snijden van voedsel is een stuk lastiger. De meeste ingrediënten zijn dan ook voorgesneden in hapklare stukken. Een mes heb je dus niet nodig. De Chinezen gebruiken een porseleinen lepel , maar de Japanners eten de de soep zelfs met stokjes, althans de ingrediënten en rest wordt uit de kom gedronken.

Verschil met de Chinese stokjes

Chinese eetstokjes zijn het oudst en worden al meer dan 2 duizend jaar gebruikt. De Japanners namen deze gewoonte enkele eeuwen later over. Echter zijn de stokjes niet hetzelfde. De Chinese eetstokjes die gemaakt zijn van blank bamboe hout, zijn recht en hebben een stompe punt. De eetstokjes worden ook wel van been (ivoor), steen (jade) of metaal gemaakt. De stokjes zijn over algemeen lang en heeft te maken met manier waarop de Chinezen eten. Iedereen eet een gemeenschappelijke schalen die midden op tafel staan. Met lange stokjes eten gaan dan een stuk makkelijker. Bij het dekken van de tafel worden de stokjes rechts naast de kom of het bord gelegd en zijn de stokjes voor iedereen hetzelfde.
Japanse eetstokjes zijn van hout (vaak bamboe) en meestal gelakt, en lopen spits toe. Het komt ook voor dat de uiteinden geribbeld zijn waardoor het makkelijke is om voedsel op te pakken. Er zit ook verschil in de lengte van de eetstokjes zo hebben kinderen vaak de kortste eetstokjes en de mannen de langste. Dat de eetstokjes van de Japanners over het algemeen korter zijn dan de Chinezen is omdat er individueel geserveerd wordt. Bij het dekken van de tafel worden de eetstokjes dwars vóór de kom(men) gelegd, met de puntige uiteinden naar links. In tegenstelling tot de Chinezen hebben de Japanners hun eigen stokjes en zijn allemaal verschillend.

Tafelmanieren

Net zoals het eten met mes en vork zijn er ook regels bij het eten met eetstokjes. Het is erg onbeleefd om met je eetstokjes in het eten te prikken of eten aan de eetstokjes te spiesen. Je mag er ook geen gebaren mee maken, wijzen eraan bijten, likken of mee snijden. Het is ook erg onbeleefd om eten dat geserveerd staat met je eetstokje aan iemand anders aan te bieden. Voorkom dat je stokjes aarzelend boven de kommen met eten hangen. Pak geen kom op met de hand die de stokjes vasthoudt. Als je de stokjes niet gebruikt leg je ze niet in je kom, maar ervoor (Japans) of ernaast (Chinees) op je stokjeslegger. Stokjesleggers zijn er pas sinds de tweede helft van de twintigste eeuw, voor die tijd liet men de stokjes rusten op de rand van een kom of schaal. Chinezen en Japanners pakken de rijstkom met één hand (de linker) op, en werken de rijst met stokjes naar binnen.

Stokjesleggers (hashi-oki)

Pas sinds de jaren zestig van de vorige eeuw maken de stokjesleggers een onderdeel van de Japanse gedekte tafel, en dan nog vooral in restaurants en op formeel gedekte tafels. Voor die tijd werden de stokjes in langwerpige doosjes op tafel gezet. De eter haalde de stokjes uit hun doosje, aan het eind van de maaltijd werden ze weer teruggelegd. Tijdens de maaltijd werden de stokjes op de rand van een schaal of kom gelegd, maar nooit met de punten erin. Hashioki kunnen van allerlei materiaal gemaakt zijn, porselijn, aardewerk, hout, bamboe, of gewoon papier, al dan niet in mooie origami-vorm. Ze zijn vaak figuratief, dieren (vooral waterdieren), eetbare planten of boomblaadjes.

Tip

Wil je een goede indruk maken maak dan een complement over het eten voordat je begint te eten. Japanners besteden veel tijd aan het eten, maar vooral ook hoe het eruit ziet. De gerechten hebben vaak betrekking op het seizoen.

Eet smakelijk
Voordat men met de maaltijd begint zegt men: 'Itadakimasu', net als wij 'eet smakelijk' (uitspraak: ietadakiemas).
Na het eten zegt men: 'gochisôsama deshita'. Betekent ongeveer: bedankt voor het eten. Bij het drinken is het gebruikelijk dat men elkaars kopje of glas steeds bijvult. Men doet dit zodra het kopje of glas van de ander leeg is.
Populaire recepten